Zakończenie programu Mój Prąd 6.0 pozostawiło wielu inwestorów w niepewności co do dalszego wsparcia dla odnawialnych źródeł energii. Ministerstwo Klimatu i Środowiska zapowiedziało jednak kontynuację polityki dotacyjnej – nowy program dotacyjny ma ruszyć w pierwszym kwartale 2026 roku.
Choć szczegółowe zasady nowej edycji nie zostały jeszcze oficjalnie opublikowane, dostępne są już pierwsze konkretne informacje o kierunku i założeniach nadchodzącego wsparcia. W tym artykule prezentujemy aktualny stan wiedzy na temat dofinansowania mikroinstalacji PV i dotacji na magazyny energii, aby pomóc w podjęciu świadomych decyzji inwestycyjnych.
Kiedy zostanie uruchomiony nowy program dotacji?
Zgodnie z oficjalnymi zapowiedziami Ministerstwo Klimatu i Środowiska planuje uruchomienie nowej edycji w pierwszym kwartale 2026 roku. Oznacza to, że nabór wniosków powinien ruszyć najpóźniej do końca marca 2026.
Nowy program znajduje się obecnie na etapie przygotowań legislacyjnych i konsultacji z Komisją Europejską. Dokładna data rozpoczęcia naboru wniosków zostanie podana z odpowiednim wyprzedzeniem, aby dać potencjalnym beneficjentom czas na przygotowanie dokumentacji.
Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej najprawdopodobniej będzie operatorem programu, podobnie jak w przypadku wcześniejszych edycji. Według zapowiedzi wiceministra klimatu szczegóły mogą zostać ogłoszone na przełomie stycznia i lutego 2026 roku.
Co ma obejmować nowy program? Pierwsze oficjalne informacje
Nadchodzący system dopłat będzie się znacząco różnił od poprzedniej edycji. Główna zmiana dotyczy przesunięcia akcentów z samej fotowoltaiki na kompleksowe rozwiązania prosumenckie z naciskiem na magazynowanie energii.
Silny nacisk na magazyny energii
Priorytetem nowej edycji będzie dofinansowanie magazynów energii elektrycznej. To istotna zmiana filozofii wsparcia – podczas gdy wcześniejsze edycje skupiały się przede wszystkim na zwiększaniu łącznej mocy instalacji fotowoltaicznych, teraz kluczowe znaczenie ma efektywne wykorzystanie wytworzonej energii elektrycznej.
Domowe magazyny energii mają stanowić główną oś programu dotacyjnego. Magazyny będą mogły być dofinansowane zarówno jako nowe instalacje wraz z fotowoltaiką, jak i jako uzupełnienie istniejących mikroinstalacji PV. To odpowiedź na potrzeby prosumentów rozliczających się w systemie net billing, gdzie zwiększenie autokonsumpcji przekłada się na większe korzyści finansowe.
Fotowoltaika nadal możliwa, ale w nowym modelu
Nowy program dotacyjny ma nadal obejmować fotowoltaikę, jednak prawdopodobnie na zmienionych zasadach. Według nieoficjalnych informacji wyższe dofinansowanie może być przewidziane dla instalacji fotowoltaicznych montowanych razem z magazynami energii elektrycznej.
Samodzielne instalacje PV bez magazynów mogą otrzymać dotację na niższym poziomie lub podlegać dodatkowym wymaganiom technicznym. Taka konstrukcja ma zachęcać prosumentów do budowy kompleksowych systemów zwiększających wykorzystanie energii na własne potrzeby.
Autokonsumpcja - procent wyprodukowanej energii elektrycznej, który zostaje zużyty bezpośrednio w gospodarstwie domowym, bez oddawania do sieci elektroenergetycznej.
Komponenty objęte potencjalnym wsparciem
Program skierowany do prosumentów może oferować dofinansowanie następujących komponentów:
Panele fotowoltaiczne
- Moduły PV o odpowiednich parametrach i certyfikatach
- Możliwe wymogi dotyczące minimalnej sprawności
- W poprzedniej edycji wymagano certyfikatów jakości
Falowniki
- Falowniki standardowe (typowo 3–10 kW dla domów jednorodzinnych)
- Falowniki hybrydowe współpracujące z magazynami energii
- Modele hybrydowe mogą być preferowane w nowym programie
Falownik hybrydowy - urządzenie umożliwiające jednoczesną obsługę instalacji PV i magazynu energii elektrycznej, optymalizujące przepływ mocy.
Magazyny energii
- Baterie litowo-jonowe (LiFePO4, NMC)
- Domowe magazyny o standardowych pojemnościach: 5–15 kWh
- W programie Mój Prąd wymagano certyfikatów bezpieczeństwa
Systemy EMS
- Inteligentne sterowniki zarządzania energią
- Optymalizacja zużycia w gospodarstwie domowym
- Nowy element potencjalnego dofinansowania
EMS (Energy Management System) - system optymalizujący zużycie energii elektrycznej w budynku, sterujący pracą fotowoltaiki, magazynu i odbiorników.
Magazyny ciepła i pompy ciepła
- Urządzenia służące magazynowaniu energii w formie ciepła
- Możliwe połączenie z programem Czyste Powietrze
- Zależne od finalnych założeń programu
Najczęściej stosowane technologie magazynów energii
W mikroinstalacjach PV dominują obecnie trzy typy akumulatorów:
LiFePO4 (litowo-żelazowo-fosforanowe)
- Najpopularniejsze domowe magazyny energii
- Wysoka trwałość (6000–8000 cykli)
- Bezpieczne w użytkowaniu
NMC (litowo-niklowo-manganowo-kobaltowe)
- Wyższa gęstość energii elektrycznej
- Niższa żywotność niż LiFePO4
- Kompaktowe wymiary
AGM/żelowe
- Rzadziej stosowane w nowych instalacjach PV
- Niższa wydajność
- Wymagają większej przestrzeni
Budżet nowego programu – co już potwierdzono?
Ministerstwo Klimatu i Środowiska potwierdziło, że budżet wyniesie minimum 500 milionów złotych, choć przedstawiciele resortu nie wykluczają zwiększenia tej kwoty. To kwota znacząca w porównaniu do wcześniejszych edycji programu dotacyjnego.
Przedstawiciele ministerstwa zaznaczają, że istnieje możliwość zwiększenia środków w zależności od zainteresowania i tempa ich wyczerpania. W poprzedniej edycji środki były rozdzielane do momentu wyczerpania, co następowało w ciągu kilku miesięcy od startu.
Środki mają pochodzić zarówno z budżetu państwa, jak i funduszy unijnych w ramach polityki klimatycznej. Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej będzie odpowiedzialny za operacyjną obsługę programu.
Wysokość dotacji dla pojedynczych inwestycji nie została jeszcze ogłoszona. W dotychczasowych edycjach programu Mój Prąd stosowano stawki kwotowe – do 7000 zł dla fotowoltaiki z magazynem energii.
Dlaczego rząd stawia na magazyny energii?
Zmiana priorytetu w kierunku magazynowania energii wynika z kilku istotnych przesłanek związanych z funkcjonowaniem krajowego systemu energetycznego.
Stabilizacja sieci elektroenergetycznej
Rosnąca liczba instalacji zgłoszonych w systemie prosumenckim powoduje zwiększoną zmienność produkcji energii elektrycznej w ciągu dnia. Maksymalna generacja przypada na godziny południowe, kiedy zapotrzebowanie bywa niższe.
Wieczorne szczyty zapotrzebowania przypadają na czas braku nasłonecznienia. Magazyny energii pozwalają wyrównać tę nierównowagę w sieci elektroenergetycznej, gromadząc nadwyżki energii i oddając ją w momentach największego zapotrzebowania.
Wyższa autokonsumpcja i bezpieczeństwo energetyczne
Magazyny energii jednocześnie umożliwiają zwiększenie autokonsumpcji i poprawiają niezależność energetyczną. Dla prosumentów oznacza to możliwość zwiększenia bezpośredniego zużycia wyprodukowanej energii nawet do 70-80%, podczas gdy w systemie net billing bez magazynu autokonsumpcja wynosi zazwyczaj 30-40%.
W kontekście zmian w systemie rozliczeń – przejścia z net metering na system net billing – wyższa autokonsumpcja przekłada się na większe korzyści finansowe. Dodatkowo domowe magazyny umożliwiają zasilanie kluczowych urządzeń nawet w przypadku awarii sieci i przerw w dostawie prądu.
W skali kraju rozproszone magazyny energii tworzą bufor stabilizujący system elektroenergetyczny i zwiększający jego odporność na zakłócenia.
Kto będzie mógł skorzystać z programu?
Choć szczegółowe kryteria nowej edycji nie zostały jeszcze opublikowane, można zarysować potencjalną grupę beneficjentów:
- Właściciele domów jednorodzinnych - tradycyjnie główna grupa jednego z najpopularniejszych programów prosumenckich
- Osoby modernizujące instalacje - nowością może być możliwość dofinansowania magazynów energii dla właścicieli istniejących instalacji PV
- Nowi prosumenci - osoby planujące mikroinstalację PV, szczególnie z magazynem energii
- Właściciele, którzy ponieśli wydatki - możliwość dofinansowania dla inwestycji rozpoczętych przed naborem wniosków (wymaga potwierdzenia)
- Małe firmy - w zależności od ostatecznych zapisów możliwe objęcie wsparciem niewielkich podmiotów
Aby uzyskać dofinansowanie, beneficjenci będą musieli spełnić określone kryteria techniczne i formalne ustalone przez Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej.
Jak przygotować się do programu już teraz?
Mimo że nowe dofinansowanie nie wystartowało, można podjąć kilka kroków przygotowawczych.
Dokumentacja istniejącej instalacji PV
Właściciele istniejących mikroinstalacji PV mogą uporządkować dokumentację techniczną. W poprzednich edycjach wymagano protokołów pomiarów i certyfikatów, dlatego ich posiadanie może być istotne, aby uzyskać dofinansowanie.
Jeśli planowana jest rozbudowa o magazyn energii elektrycznej, warto sprawdzić czy falownik jest kompatybilny z magazynami lub czy wymaga wymiany na model hybrydowy.
Analiza profilu zużycia energii
Dobór pojemności magazynu zależy od rocznego profilu zużycia energii, mocy mikroinstalacji PV oraz sposobu korzystania z energii w gospodarstwie domowym. Dla przeciętnego gospodarstwa domowego zużywającego 3000–4000 kWh rocznie typowe domowe magazyny energii mają pojemność około 5–7 kWh.
Zbyt mała pojemność nie wykorzysta pełnego potencjału instalacji fotowoltaicznej, zbyt duża generuje nieuzasadnione koszty. Przy doborze uwzględnia się także łączną moc instalacji – magazyn powinien móc zgromadzić nadwyżki energii z godzin największej produkcji.
Przygotowanie dokumentów
Dokumenty, które mogły być wymagane w poprzednich edycjach:
- Dokumenty potwierdzające tytuł prawny do nieruchomości
- Dokumentacja techniczna istniejącej mikroinstalacji PV (jeśli dotyczy)
- Potwierdzenia łącznej mocy przyłączeniowej
- Specyfikacja planowanego systemu
Jeśli program będzie wymagał kosztorysów lub ofert, przydatne może być rozpoznanie cen komponentów dostępnych w hurtowniach elektrycznych.
Co może się zmienić względem poprzednich edycji?
Nowa edycja programu dotacyjnego wprowadzi kilka istotnych zmian w porównaniu do wcześniejszych wersji.
Priorytet magazynów energii elektrycznej
- Magazyny energii jako główny element programu
- Możliwe wyższe stawki dofinansowania dla domowych magazynów niż dla samych paneli PV
- Ewentualne wsparcie magazynów ciepła zależy od finalnych założeń i możliwych powiązań z programem Czyste Powietrze
Zmiana zasad dla samej fotowoltaiki
- Możliwe niższe dotacje dla instalacji PV bez magazynów
- Potencjalne ograniczenia łącznej mocy dofinansowywanych instalacji
- Możliwy wymóg instalowania systemów EMS
Możliwe wymogi techniczne
- Bardziej restrykcyjne wymagania dotyczące parametrów komponentów
- Możliwe listy kwalifikowanych produktów
- Wymogi dotyczące certyfikacji i norm europejskich
Zmiany w procedurach
- Możliwe modyfikacje w procesie naboru wniosków
- Potencjalne zmiany w systemie rozliczania dotacji do momentu wyczerpania środków
- Nie można wykluczyć wprowadzenia systemu kolejkowego lub konkursowego
Jak nowy program dotacji 2026 może wpłynąć na rynek fotowoltaiki i magazynów energii?
Nowy program może istotnie wpłynąć na rynek komponentów i urządzeń prosumenckich.
Spodziewany wzrost zainteresowania magazynami energii
Priorytetowe traktowanie magazynów energii elektrycznej w programie dotacji może spowodować znaczący wzrost popytu na te urządzenia. Hurtownie elektryczne odnotowują już obecnie rosnące zapytania o specyfikacje i dostępność domowych magazynów różnych pojemności.
Doświadczenia z poprzednich edycji pokazują, że po uruchomieniu programu znacząco rośnie liczba wniosków zgłoszonych do Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej.
Większe zapotrzebowanie na falowniki hybrydowe
Jeśli nowa edycja będzie preferować kompleksowe systemy z magazynami, wzrośnie zapotrzebowanie na falowniki hybrydowe. Urządzenia te, łączące funkcje standardowego falownika PV z możliwością zarządzania magazynem energii elektrycznej, mogą stać się standardem w nowych mikroinstalacjach PV.
Typowe moce falowników hybrydowych dla domów jednorodzinnych to 3–12 kW, co odpowiada standardowym instalacjom fotowoltaicznym o łącznej mocy do 10 kWp.
Rosnące znaczenie systemów EMS w gospodarstwach domowych
Systemy EMS, obecnie stosowane głównie w bardziej zaawansowanych instalacjach, mogą zyskać na popularności. System zarządzania energią optymalizuje pracę całego systemu prosumenckiego, sterując ładowaniem magazynu, priorytetami zasilania odbiorników i współpracą z siecią elektroenergetyczną.
Wpływ na dostępność komponentów
Doświadczenia z wcześniejszych edycji pokazują, że po uruchomieniu dotacji i rozpoczęciu naboru wniosków znacząco rośnie popyt na komponenty. Może to wpłynąć na terminy dostaw i dostępność niektórych modeli urządzeń, prowadząc do wyczerpania środków szybciej niż planowano.
Czy warto czekać na program?
Decyzja o rozpoczęciu inwestycji lub czekaniu na nowy program dotacyjny zależy od indywidualnej sytuacji.
Kiedy czekanie może mieć sens
- Planowana inwestycja obejmuje zarówno fotowoltaikę, jak i magazyn energii elektrycznej, a budżet jest ograniczony
- Istniejąca mikroinstalacja PV działa poprawnie, ale rozważana jest rozbudowa o domowe magazyny
- Inwestycja może być odłożona bez większych strat, a jej rentowność bez dotacji jest ograniczona
- Są dostępne informacje o zbliżającym się terminie naboru wniosków w pierwszym kwartale 2026
Kiedy inwestycja niezależnie od dotacji może być uzasadniona
- Rachunki za energię elektryczną są bardzo wysokie i inwestycja zwróci się w rozsądnym czasie nawet bez dotacji
- Dostępne są korzystne warunki finansowania, które mogą wygasnąć
- Istnieje pilna potrzeba zapewnienia większej niezależności energetycznej
- Nie ma pewności, czy planowana konfiguracja pozwoli otrzymać dotację
Należy pamiętać, że szczegółowe warunki nowej edycji nie są jeszcze znane i nie ma gwarancji objęcia wsparciem każdej sytuacji.
Podsumowanie
Nowy program dotacyjny zapowiada istotną zmianę w polityce wsparcia dla prosumentów. Przesunięcie akcentu na dofinansowanie magazynów energii elektrycznej odpowiada na rzeczywiste potrzeby systemu energetycznego i zwiększa efektywność inwestycji prosumenckich.
Budżet na poziomie co najmniej 500 milionów złotych oraz planowany start w pierwszym kwartale 2026 roku dają nadzieję na kontynuację wsparcia dla odnawialnych źródeł energii w Polsce. Szczegółowe zasady i termin naboru wniosków zostaną opublikowane przez Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej.
Do tego czasu warto śledzić komunikaty Ministerstwa Klimatu i Środowiska oraz monitorować dostępne informacje dotyczące parametrów technicznych urządzeń, które mogą zostać objęte wsparciem. Hurtownie elektryczne dysponują aktualną wiedzą o specyfikacjach komponentów mikroinstalacji PV, domowych magazynów energii i systemów EMS, co może pomóc w przygotowaniu się do nowej edycji programu dotacyjnego.
